Müşteri ilişkileri yönetimi (CRM) yazılımı, satış ekibinin müşteri kartlarını, fırsatlarını, tekliflerini ve görüşme notlarını tutar. Saha ekibi telefonundan, ofisteki çalışan tarayıcıdan aynı kayda bakar. Sunucu yavaşladığında teklif çıkmaz, müşteri aradığında kart açılmaz; veri tabanı bozulursa yıllarca biriken müşteri geçmişi kaybolur.
CRM yazılımı satmayız; lisans ve fonksiyonel destek de vermeyiz. Yazılımı kurum seçer. Biz, yazılımın üzerinde çalıştığı sunucuyu, veri tabanını, ağı, yedeği ve güvenliği kurar ve işletiriz. Üreticinin kendi bulutunda çalışan abonelik tipi CRM'leri de barındırmayız. Bizim işimiz kendi sunucunuza kurulabilen CRM'lerin altyapısıdır.
Hangi durumda gerekir
- CRM, ERP ile aynı sunucuda çalışıyor; ay sonu kapanışında ya da yoğun raporlamada satış ekibi yavaşlıktan şikâyet ediyor.
- Saha ekibinin mobil uygulaması sunucuya bağlanıyor, ama sunucu doğrudan internete açık bırakılmış.
- Yedek alınıyor, fakat son geri dönüşün denendiği tarihi kimse hatırlamıyor.
- Outlook ya da IP santral entegrasyonu bir kez kuruldu; sunucu yenilenince bozulacağından korkuluyor.
- Satış temsilcisi ayrılırken müşteri verisini kimin dışarı çıkardığı, hangi kaydı kimin gördüğü izlenemiyor.
- Kullanıcı sayısı arttı, sunucunun işlemcisi ve belleği ilk kurulumdaki boyutta kaldı.
CRM altyapısının katmanları
Bir CRM sunucusu tek makineden ibaret değildir. Hangi katmanların gerektiği yazılıma ve kullanıcı sayısına göre değişir; yazılımın istediği sürümleri kurulumdan önce üreticinin dokümanından teyit ederiz.
- Uygulama ve web sunucusu: kullanıcıların tarayıcıyla bağlandığı katman.
- Veri tabanı: müşteri, fırsat ve görüşme kayıtlarının durduğu yer. Veri tabanı motorunu üretici belirler; Logo Edge CRM, SQL Server ister.
- ERP ile entegrasyon: cari ve stok bilgisinin iki yazılım arasında aktarılması. Bu aktarım veri tabanı üzerinden ya da web servis (REST) ile yapılır.
- Mobil erişim noktası: saha uygulamasının dışarıdan bağlandığı güvenli giriş.
- E-posta ve santral bağlantıları.
- Rapor ve panolar için ayrılmış kaynak.
Mobil uygulama, e-posta ve santral bağlantısı
CRM, kurumun dışa en açık uygulamalarından biridir. Çalışanlar sahadayken telefonlarından, evden dizüstü bilgisayarlarından, toplantıdayken tabletlerinden bağlanır. Logo Edge CRM'inki gibi saha uygulamaları ilk kurulumda CRM sunucusunun adresiyle eşleşir; yani sunucunun dışarıdan erişilebilir olması gerekir. Bu erişimi sunucuyu çıplak internete bırakmadan tasarlarız.
- Yayın. Mobil uygulama, web sunucusuna web uygulama güvenlik duvarının (WAF) arkasından ulaşır. WAF, uygulamaya gelen istekleri süzer.
- Kimlik ve erişim. Kullanıcıyı ARGE ZTNA ya da VPN ile doğrularız. Sertifikayı kurumun alan adına göre kurar ve süresi dolmadan yenileriz.
- E-posta. Outlook eklentisi ve Exchange bağlantısı için sunucunun posta sunucusuna erişimini açar, izinleri sınırlarız.
- Santral. IP santral entegrasyonu (CTI, yani bilgisayar ile telefonun birlikte çalışması) gelen çağrıda müşteri kartını ekrana getirir. Biz santral numarası ya da ses hizmeti vermeyiz; IP santralin ve CRM'in çalıştığı sunucu ortamını hazırlarız.
Bu altyapıyı kullanan yazılımlar
Sitede sayfası bulunan CRM ürünlerinin altyapı notları ilgili sayfalarda. Aşağıdakiler üreticilerin kendi belgelerine dayanır.
- Logo Edge CRM ayrı bir üründür. Üretici onu ERP ile aynı sunucuya kurmayı zorunlu tutmaz, tercihen yalnız bu uygulamaya ayrılmış bir sunucu önerir. Veri tabanı olarak Microsoft SQL Server 2016 ve üzerini ister. Paketlere göre IP santral entegrasyonu, Outlook eklentisi ve REST servis bulunur. Ayrı bir sayfamız yok; Logo altyapı sayfasına bakabilirsiniz.
- Canias CRM, Canias ERP'nin CRM modülüdür. ERP ile bütünleşik çalışır, tek başına da kullanılabilir. Mobil saha uygulaması ve santral entegrasyonu vardır. Ayrıntı için Canias sayfası.
- Workcube CRM, All in One platformunda ERP ve İK ile ortak veri tabanını paylaşır. Satış-pazarlama ve servis-garanti modüllerinin yanında Call Center modülü ve CTI içerir. Saha satışı için PWA kullanılır; yani tarayıcıdan, uygulama gibi çalışan bir web uygulaması. Bkz. Workcube.
- SAP Business One içinde fırsat, kampanya ve servis çağrısı işlevleri bulunur; Outlook eşleşmesi ve mobil Sales ve Service uygulamaları da vardır. Sayfa: SAP Business One.
- Mikro Fly Mikro'nun paket karşılaştırmasında CRM yalnız bu pakette yer alır. Bkz. Mikro Fly.
ERP tarafının tamamı için ERP altyapısı sayfasına geçebilirsiniz.
Kapsam
- Sunucu ve veri tabanı. Uygulama sunucusunu ve veri tabanını kurar, güncellemeleri önceden bildirip uygularız. İşlemci ve belleği kullanıcı sayısına, saha ekibinin eşzamanlı bağlantısına ve rapor yüküne göre belirleriz.
- Entegrasyon altyapısı. CRM ile ERP arasındaki veri aktarımının çalıştığı sunucu ve ağ yolunu hazırlarız. Aktarımın iş kurallarını yazılım üreticisi belirler.
- Yedekleme. Veri tabanını düzenli yedekler, kopyayı ARGE Cloud'daki izole yedek alanına yazarız. Geri dönüşü deneyip sonucu yazılı bildiririz.
- Erişim ve güvenlik. Yetkiyi role göre verir, erişim kayıtlarını merkezî bir kayıt sisteminde (SIEM) toplarız. Uç nokta tarafında XDR kullanırız. Altyapıyı 7/24 izleriz; bir uyarıya kimin, hangi kapsamda bakacağını sözleşmede belirleriz.
- Yüksek erişilebilirlik. Yazılım destekliyorsa ve istenirse, ana sunucu arızalandığında ikinci sunucunun işi aldığı bir yapı kurarız. Gerekip gerekmediğine satış ekibinin kesintiye tahammülü karar verir.
CRM için yedek ve geri dönüş
CRM'de kayıp, çoğu zaman büyük bir arıza yüzünden değil, yanlışlıkla silinen bir kayıt ya da hatalı bir toplu güncelleme yüzünden yaşanır. Bu yüzden yedeği yalnız sunucu çökmesine karşı değil, geriye dönük bir tarihe ulaşmak için de tasarlarız. Hangi tarihe ne kadar geri gidileceğini kurumla birlikte konuşuruz; süreyi biz dayatmayız.
CRM'deki müşteri adı, telefon ve e-posta bilgisi, görüşme notu kişisel veridir. 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK) bakımından altyapı tarafında rol bazlı yetkiyi, şifrelemeyi, erişim kaydını ve izole yedeği kurarız. Hizmetimiz tek başına KVKK yükümlülüğünüzü karşılamaz. Pazarlama izinlerinin yönetimi kurumun ve yazılımın işidir.
Merkez, şube ve sahadan erişim
Merkezdeki ve şubelerdeki kullanıcılar CRM'e hat tipinize göre üç yoldan ulaşır.
- İnternet servis sağlayıcınızın MPLS hattı. Sağlayıcı, merkez ile şubeleri kendi özel hattında birleştirir.
- MPLS ile ARGE Cloud'a özel bağlantı. Hattı bulutumuza uzatırız. CRM bulutta çalışsa da şube trafiği internete çıkmayan özel hattan sunucuya gider.
- MPLS yoksa IPsec. Mevcut internet hatlarının üstüne SD-WAN destekli router ve güvenlik duvarlarıyla şifreli bir tünel kurarız. SD-WAN, birden çok hattı birlikte yönetir.
Sahadaki satışçı ya da evden çalışan için ARGE ZTNA (sıfır güven ağ erişimi: kullanıcı yalnız yetkili olduğu uygulamaya ulaşır) ya da VPN kullanırız. Sunucuyu doğrudan internete açmayız. Hat seçenekleri merkez ve şube bağlantısı bölümünde ayrıntılı.
Kapsam dışı ve sınırlar
CRM lisansı satmaz, yazılımın ayarını, alan tanımlarını, raporlarını ya da kullanıcı eğitimini üstlenmeyiz; CRM üreticilerinin yetkilisi değiliz. Ticari ileti izinleri ve aydınlatma metinleri hukuki konudur, hukuk danışmanınıza başvurun. Telefon numarası, çağrı yönlendirme ve ses hizmeti operatörlerden alınır; biz yalnız santralin sunucu ortamını kurarız. Üreticinin kendi bulutunda çalışan abonelik ürünleri de kapsamımız dışındadır.
Çalışma yöntemi
- CRM'in bugün nerede çalıştığını, kullanıcı ve saha ekibi sayısını, ERP ile aktarımı ve bağlı santral ya da e-posta sistemini çıkarırız.
- Üreticinin sunucu ve veri tabanı gereksinimlerini belgesinden teyit eder, yapıyı ve kapasite planını yazılı öneririz.
- Taşımadan önce yedeği alıp geri dönmeyi deneriz. Geçişi mesai dışında yapar, ilk günlerde mobil bağlantıyı ve santral entegrasyonunu izleriz.
- Yedek sonuçlarını ve kaynak kullanımını raporlarız; sıklığı sözleşmede yazılıdır.
Hizmet modelleri
İki modelde de yapıyı kurumunuza göre kurarız. Yazılımın ihtiyacına, kullanıcı ve saha ekibi sayınıza, rapor yüküne bakarız. İşlemci, bellek, disk ve ağ kaynaklarını gerçek iş yükünüze göre ayarlar, büyümeye göre kapasite planı yaparız.
- ARGE Cloud'da: CRM, İstanbul'daki veri merkezinde çalışan kendi altyapımızda, size ayrılmış VPC içinde barındırılır. İsterseniz felaket kurtarma merkezi (FKM) da kurarız; FKM, ana sistem durduğunda işin sürdüğü ikinci ortamdır. Zorunlu değildir.
- Kendi ortamınızda (on-prem): Sunucu yapısını biz kurgular ve yönetiriz. Gerekirse donanımı boyutlandırır, alımını yürütürüz; işletim sistemi ve veri tabanı lisanslarını hesaplarız. Kurulumdan sonra yönetimi, bakımı ve izlemeyi biz üstleniriz.
- Birlikte: Sistem sizde çalışır, yedek ARGE Cloud'un izole yedek alanında tutulur.
Kullandığımız teknolojiler: Windows Server · Linux · SQL Server · PostgreSQL · REST web servisleri · Active Directory · MPLS · SD-WAN · IPsec · WAF · SIEM · XDR
Yedek ve ikinci ortam ayrıntısı için yedekleme ve felaket kurtarma sayfasına bakın.
Sık sorulan sorular
CRM yazılımını da veriyor musunuz? Hayır. Yazılımı ve lisansı kurum seçer, üreticiden alır. Biz sunucuyu, veri tabanını, ağı, yedeği ve güvenliği kurar ve işletiriz. Alan tanımı, rapor ve kullanıcı desteği üreticide kalır.
CRM ile ERP aynı sunucuda durabilir mi? Bu üreticiye göre değişir. Logo Edge CRM için üretici zorunlu tutmaz, ama yalnız CRM'e ayrılmış bir sunucu önerir. Yük arttıkça ayrı sunucu, ERP'nin raporlama yükünden CRM'i korur. Kararı kullanıcı sayısına bakarak birlikte veririz.
Saha ekibinin mobil uygulaması için sunucu internete açılır mı? Uygulama sunucunun adresine dışarıdan bağlandığı için erişim yolu gerekir. Ama sunucuyu doğrudan açmayız. WAF arkasında yayın yapar, kimlik doğrulamayı ARGE ZTNA ya da VPN ile sağlar, sertifikayı biz yönetiriz.
IP santral entegrasyonu sizde mi kurulur? Entegrasyonun kendisi yazılım üreticisinin ayarıdır. Biz CRM ve santral sunucularının ağ yolunu ve çalıştığı ortamı hazırlarız. Numara ve ses hizmeti operatörden alınır.
Müşteri verisi için KVKK açısından ne yapıyorsunuz? Yalnız altyapı önlemlerini: rol bazlı yetki, şifreleme, erişim kaydı ve izole yedek. Verinin hangi izinle işleneceğine, saklama süresine ve pazarlama izinlerine kurum karar verir.